🌺 Τι εστίν Έλλην;

Τι έστι Έλλην;

🌺 Πριν μερικά χρόνια, ο φίλος Πέτρος Πέτρου - που είναι γνήσιος και αφοσιωμένος διεθνιστής και κομμουνιστής με έμπρακτη ιστορία και συμμετοχή στους αγώνες - είχε γράψει ένα κείμενο με αναφορές στη βαθιά σοφία που ενυπάρχει σε επίπεδο υπαρξιακής εντελέχειας στους ιθαγενείς αυτόχθονες λαούς της Αμερικής. Είχε τίτλο:
🌺🔷🔹ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΙΝΔΙΑΝΟΙ ΕΜΟΙΑΖΑΝ ΣΕ ΠΟΛΛΑ... [1].

Του απάντησα με τις πιο κάτω σκέψεις γιατί και οι δικές μου προσωπικές, πολιτικές, και πνευματικές εμπειρίες με τους αυτόχθονες λαούς της Αμερικής μου επιβεβαίωσαν ΚΑΘΕ λέξη που είχε γράψει ο Πέτρος.

🔵 Η εσωτερική μου πάλη για τον αυτοκαθορισμό και την συνειδητοποίηση του ποιός είμαι - ένα βάσανο που διήρκεσε πολλές δεκαετίες - διήλθε του θέματος της εθνικής ταυτότητας μέσα από χίλιους λάθος δρόμους και πολλαπλά ναρκοπέδια. Η επαφή μου με τον ιθαγενή πολιτισμό στην Αμερική συνέβαλε θεραπευτικά στο να κλείσει αυτή η βασανιστική αναζήτηση και να μου δώσει καρπό: απαντήσεις που είναι έγκυρες. Σε εκείνους τους λαούς συνάντησα τους "δικούς μου" ανθρώπους, μέσα από την συγκυρία και συνταύτιση των ορισμών του τι έστιν έθνος.

🔵 Η τεράστια ομοιότητα του ελληνισμού με τους ιθαγενείς λαούς της Αμερικής (και άλλων τόπων) έγκειται στον πυρήνα των ορισμών: ο ελληνισμός - σε αντίθεση με τους πλείστους λαούς του κόσμου - καθορίζεται εθνικά στη βάση της Παιδείας και του Πολιτισμού. Το βαθύτερο τους υπόστρωμα είναι ο ελληνικός Λόγος (το τι έστιν Λόγος είναι ένα τεράστιο θέμα που του αξίζουν άλλοι ποιοτικοί διάλογοι). Παιδεία και Πολιτισμός. Όσοι μετέχουν στην ελληνική παιδεία και πολιτισμό είναι έλληνες. ΟΥΤΕ τα γονίδια, ΟΥΤΕ η καταγωγή, ΟΥΤΕ το θρήσκευμα, ΟΥΤΕ η υπηκοότητα: αυτά τα στοιχεία ΔΕΝ καθορίζουν την ελληνική εθνική ταυτότητα, όσο κι' αν ξεσχίζονται οι ψευδοπατριώτες, ψευδοεθνικόφρωνες, ψευδοδεξιοί και ψευδοαριστεροί γύρω και μέσα από την αγωνιώδη αυτή μάχη εθνικού αυτοκαθορισμού.

🔵 Με τον ίδιο τρόπο αυτοκαθορίζονται εθνικά και οι πλείστοι ιθαγενείς λαοί. Οι σοφοί άνθρωποι ανάμεσα τους διδάσκουν πως: "Άμα δεις εμάς τους 'ερυθρόδερμους' θα διακρίνεις πως το δέρμα μας έχει χιλιάδες αποχρώσεις. Είμαστε άσπροι, μαύροι, κίτρινοι, ροζ και μελαψοί... la raza cosmica - "η κοσμική φυλή". Ανάμεσα μας δεν είναι η καταγωγή που μετρά, μα ο τρόπος ζωής. Και αυτός δεν καθορίζεται από τα ρούχα ή το σχήμα των σπιτιών μας, αλλά κυρίως από πνευματικές αρχές. Όσοι αγκαλιάζουν αυτές τις πνευματικές αρχές και η ζωή τους διακατέχεται από αυτές, ανήκουν στους λαούς μας."

🔵 Τούτος ο εθνικός αυτοκαθορισμός ΤΡΕΛΑΝΕ τον Ισοκράτη - και περισσότερο εμάς! - σε βαθμό που ήταν ο πρώτος που έθεσε γραπτώς τον ορισμό:

"Τόσο πολύ ξεπέρασε η πόλη μας (η Αθήνα) τους υπόλοιπους ανθρώπους στη σκέψη και στο λόγο, ώστε οι μαθητές της έγιναν δάσκαλοι των άλλων, και το όνομα των Ελλήνων το έχει κάνει να φανερώνει όχι πλέον τη φυλή αλλά τη διάνοια, με αποτέλεσμα περισσότερο να αποκαλούνται Έλληνες αυτοί που μετέχουν της ημετέρας παιδείας παρά της κοινής καταγωγής."

🔵 Και ευτυχώς υπάρχουν νούσιμοι άνθρωποι σαν τον Σαραντάκο με την υπομονή να μας το εξηγήσουν:
■ Ισοκράτης και ελληναράδικη κοπτοραπτική [2].
https://www.sarantakos.com/language/isocrat2.htm

🔵 Το ποιός είμαι δεν μπορεί να οριστεί ατομικά - χρειάζεται παραμέτρους που πηγάζουν από την συλλογική οντότητα. Μπορεί να μην είναι δύσκολο το ταπέλωμα: "Είμαι ένας διεθνιστής έλλην της Κύπρου". Η επαλήθευση του ως βίωμα όμως, είναι δύσκολη.

🔵 Μέσα από την λαβυρινθώδη μου πορεία και μέσω της επαφής μου με τις αγωνιζόμενες ιθαγενείς κοινότητες, ήλθα ενώπιον κάποιων περιστατικών που - παραδόξως - ήταν ίσως η μεγαλύτερη ανταμοιβή για την αυτοαντίληψη μου σαν έλληνας: "Μα... είσαι και εσύ ιθαγενής - από ποιά κοινότητα είσαι;" μου έλεγαν. Αυτό το ερώτημα μου τέθηκε από ιθαγενείς συντρόφους στην Αμερική αρκετές φορές σε πουέμπλος και σε διαδηλώσεις και πορείες στα πλαίσια των αγώνων. Το θεώρησα ύψιστη τιμή. (Βέβαια κάποιοι φίλοι λεν πως το "διαβατήριο" μου ήταν η μεγάλη μου μύτη.) Η αναγνώριση από τους ιθαγενείς της Αμερικής της εκδοχής του ελληνισμού που ρέει μέσα μου ως εθνική ταυτότητα που καθορίζεται από Πολιτιστικές παραμέτρους, και το αγκάλιασμα μου από αυτούς ως δικό τους άνθρωπο, ήταν χίλιες φορές πιο μεγάλη τιμή για μένα από την αναγνώριση που είχα από άλλους αμερικανούς ως "Ευρωπαίος".

🔵 Και δεδομένου ότι τα ελληνικά πολιτιστικά στοιχεία που έχουν σημασία είναι ΠΑΝΑΝΘΡΩΠΙΝΑ και ριζωμένα σε διεθνείς και συμπαντικές αρχές και αξίες, υπάρχει μια αρκετά χειροπιαστή πραγματικότητα στο ότι όσοι αυτοκαθοριζόμαστε εθνικά με βάση τα πολιτιστικά στοιχεία είμαστε αδελφοί λαοί. Πολύ πιο κοντά ανάμεσα μας ακόμη και αν μας χωρίζει απόσταση χώρου και χρόνου, παρά από τους άλλους λαούς που θέλουν να καθορίζονται με βάση τα γονίδια και άλλες ανωμαλίες.

🔵 Κόντρα στην παρανόηση των γονιδίων και της καταγωγής, μόνο με ΣΥΝΕΙΔΗΤΗ και ελεύθερη επιλογή μπορεί ένα άτομο να μετατραπεί σε Έλληνα, σε φορέα του Ελληνισμού, γιατί η εμβύθιση στον Λόγο και τον Πολιτισμό αποτελεί πράξη αντίληψης, συναισθήματος, και Συνείδησης. Όλα τα άλλα αποτελούν παραπλάνηση.

🔵 Και αν ο λαός μας, ή και η ίδια η Πολιτεία μας, δεν ξέρει να αναγνωρίσει αυτό το θεμελιώδες, δηλαδή το τι έστιν Έλλην, και να το αξιοποιήσει προς εμπλουτισμό των κοινοτήτων μας και για την πολιτιστική και εθνική μας επιβίωση... γιατί υπάρχει;

Πέτρος Ευδόκας, petros@cyprus-org.net

Σημειώσεις και αναγνώσματα

[1].
Το πρωτότυπο κείμενο του Πέτρου Πέτρου είναι εδώ:
🌺🔷🔹ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΙΝΔΙΑΝΟΙ ΕΜΟΙΑΖΑΝ ΣΕ ΠΟΛΛΑ...
21 Νοεμβρίου 2020
https://www.facebook.com/Petros.Venue/posts/1432749920264595

[2].
Αρχειοθετήθηκε εδώ:
Ισοκράτης και ελληναράδικη κοπτοραπτική
https://web.archive.org/web/20220214160919/https://www.sarantakos.com/language/isocrat2.htm
και εδώ:
https://archive.ph/W4tms

Ελληνισμός
https://cyprusindymedia.blogspot.com/search/label/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82

Ελληνικός Λόγος
https://cyprusindymedia.blogspot.com/search/label/%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82%20%CE%9B%CF%8C%CE%B3%CE%BF%CF%82

Ελληνικά
https://cyprusindymedia.blogspot.com/search/label/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC

Ελλάς
https://cyprusindymedia.blogspot.com/search/label/%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CF%82

Έλληνες Παντού
https://cyprusindymedia.blogspot.com/search/label/%CE%88%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CF%82%20%CE%A0%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%8D

* * *

Ένας Παππούς Αμίλητος ~ Κύπρος εν Ταύροις

Στους παππούδες μας με τα Ελληνικά ονομάτα

Θα μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε. Ένας απλός, άσημος άνθρωπος του λαού. Με τις μυρωδιές του χωριού του ακόμη πάνω του. Με τη μυρωδιά των τσιγάρων που έμαθε στον Μεγάλο Πόλεμο – ή μήπως παιδί ακόμη στα μεταλλεία; - όπου πήγε εθελοντής και τα έφερνε με τις μεταλλικές κούτες στο σπίτι. Τα έκοψε στα 65 του μετά από τρία εφράγματα όταν ο γιατρός του του κέρασε ένα λέγοντας του: «Τι τα χώνεις κάτω από το μαξιλάρι; Πάρε ένα και σου εγγυώμαι ότι θα πεθάνεις αν συνεχίσεις».

Αγύριστο κεφάλι. Κυπραίος με τα όλα του. Με το χαλλούμιν το τηανητόν και τα αυκά με το πόλιπιφ, τα λουκάνικα, τα αγρέλια, το τσιγάρον που με έπνιεν ως τα τρία εμφράγματα. Πάτερ φαμίλιας με τα θετικά και τα αρνητικά του. Υπεύθυνος μα και αυταρχικός, ευγενικός μα και απότομος, ευαίσθητος μα και σκληρός. Ο παππούς μας ο αντάρτης. Ο παππούς μου ο αντάρτης. Ένας παππούς αμίλητος.

Όπως πολλοί απλοί λαϊκό άνθρωποι έφυγε ήσυχα από τη ζωή όπως ήσυχα - νομίζαμε – την έζησε. Αμίλητος. Διθύραμβοι δεν ακούστηκαν στην κηδεία του. Σημαίες δεν σκέπασαν το φέρετρο του. Οι παλιοί του σύντροφοι είτε είχαν φύγει πριν από αυτόν, είτε τον ξέχασαν.

Η κληρονομιά του στα εγγόνια του κάποιες εκατοντάδες βιβλία και περιοδικά. Κλασικά εικονογραφημένα, Μπλεκ, Κράνος, Μικρός Ήρως και πολλά πολλά βιβλία τσέπης. Ο εκτελεστής, Ο Εξολοθρευτής, SAS, Ο Χιτών, Quo Vadis. Τότε που τα διαβάζαμε χωρίς να καταλαβαίνουμε την αξία πολλών από αυτά. Τα περισσότερα τα έκαψε μια μέρα η γιαγια πυρώνοντας το φούρνο. Ή ζεσταίνοντας το λουτήρα για το μπάνιο, δεν είμαι σίγουρος.

Το χειροποίητο ξυλόγλυπτο φιδάκι σε ένα μέρος του σπιτιού, που μάγευε τη φαντασία ενός μικρού αγοριού με το ίδιο όνομα. Και ο παππούς αμίλητος, να μην μοιράζεται ποτέ ούτε μία προσωπική ιστορία. Δεν κατάλαβαμε ποτέ μας γιατί. Το μόνο που ξέραμε ήταν ότι κατατάγηκε στον αγγλικό στρατό το 40 και ότι λόγω ύψους τον πήραν στην στρατιωτική αστυνομία. Ήταν στην Αίγυπτο στην εκστρατεία της ερήμου. Και εκεί πήρε μία από τις πρώτες τρεις θέσεις σε αγώνα με μοτοσυκλέτες στην έρημο. Η αγάπη του για τις μοτοσυκλέτες ήταν πιο μεγάλη από τις αφηγήσεις για ηρωικά κατορθώματα. Ήσυχα ήρθε, ήσυχα έφυγε με πολλή ταλαιπωρία ενδιαμέσως. Ο παππούς μας. Ο παππούς μου.

Και ύστερα μετά θάνατον οι ιστορίες να έρχονται μέσα στο πέρασμα του χρόνου να φωτίζουν την παρουσία του στην απουσία του. Και να καταδιώκουν τα εγγόνια του και τον εγγονό του το δάσκαλο που δεν ρώτησε και που όταν ρώτησε δεν επέμενε.

Οι ιστορίες για τη φτώχια και την ορφάνια. Ο πρόπαππος που έπινε. Ο θάνατος των γονιών του και η ορφάνια. Η ζωή σαν Όλιβερ Τουίστ και ο ύπνος στα νεκροταφεία. Το τσιρακκούδιν των μεταλλείων, ο σκαρπάρης, ο πογιατζής, ο τραγουδιστής, ο φτωχός που πήγε στον πόλεμο για να ζήσει η οικογένεια του μέσα στην κρίση. Ο Έλληνας που ήταν φίλος με τους Τούρκους που κανένας δεν τον άκουσε ποτέ να λέει μιαν άσχημην κουβέντα για τους συγχωριανούς του ούτε για τους Τούρκους του διπλανού χωριού. Ακόμη κι όταν έκαμαν τα αυτοσχέδια τανκ από τράκτορ και πυροβολιούνταν στα χωράφια το 63. Ακόμη και μετά την εισβολή και το κακόν. Ο παππούς μας ο αμίλητος. Ο παππούς μου.

Και ο αγώνας. Οι δυναμίτες που έκλεβε από τα μεταλλεία για να τους δώσει στην οργάνωση. Τον έψαξαν πολλές φορές μα δεν τους βρήκαν. Τους έχωνε στο φανάρι της μοτοσυκλέτας. Όταν όμως ο ξάδελφος του απαγχονίστηκε, όταν τα δύο αδέλφια του συνελήφθησαν για συμμετοχή στην οργάνωση, τον απέλυσαν μαζί με τον άλλο του αδελφό. Υπόνοια υποστήριξης της τρομοκρατίας. Φτωχός και πένης ξανά. Από την περίοδο της «δόξας» μόνο ένα μικρό αναμνηστικό. Το φιδάκι που σκάλισε ο αδελφός του ο αντάρτης στα κρατητήρια της Κοκκινοτριμιθιάς. Εκείνο που μάγευε τον μικρό εγγονό με το ίδιο όνομα.

Τι παράξενοι που ήταν τούτοι οι παππούδες μας. Αν τους άκουες να μιλούν θα θαρρούσες ότι ήταν οι πιο άσημοι των ασήμων, χωρίς καμία άισθηση αντίληψης για τις πράξεις τους. Αυτοί που τα έβαλαν με τον σιδηρόφρακτο φασισμό. Αυτοί που στάθηκαν μπροστά σε μια αυτοκρατορία. Ξυπόλητοι και πένητες. Αν τους άκουες να μιλούν θα άκουες έναν απεριόριστο θαυμασμό για τους αντιπάλους τους. Τους Γερμανούς και τους Άγγλους. Κουβέντες που ξεχείλιζαν από αγάπη  και θαυμασμό για τον Ρόμμελ, τον Μοντγκόμερυ, την οργάνωση των Άγγλων και των Γερμανών, τις σοκολάτες, τον βούτυρο, τη ζάχαρη πανω στο ψωμί. Οι παππούδες μας. Ο παππούς μου. Που δεν διάβασαν ποτέ Μακρυγιάννη αλλά που του έμοιαζαν τόσο πολύ στους τρόπους και τη γλώσσα.

Κάθε πρώτη του Απρίλη τους θυμούμαι πιο έντονα. Τον θυμούμαι πιο έντονα. Οι δάσκαλοι που μας δίδασκαν χωρίς να μιλούν. Οι δάσκαλοι που μας δίδαξαν πιο πολλά με όσα δεν είπαν. Οι δάσκαλοι που μας έμαθαν με την απουσία τους όσο ποτέ δε θα μπορούσαν με την παρουσία τους. Οι παππούδες μας. Ο παππούς μου.

Και αναπόφευκτα μετά συγκρίνω. Συγκρίνω την σιωπή τους με όλες τις ακατάσχετες λογοδιάρροιες που ακούονται την σήμερον από λιμοκοντόρους καρεκλοκένταυρους ή ακόμη και από παλιούς συναγωνιστές τους που εξαργύρωσαν με το αζημίωτο τη συμμετοχή τους στον αγώνα για εκείνους, τα παιδιά και τα εγγόνια τους φορώντας τη δράση τους σαν διαβατήριο ώσπου και εκείνη έχασε τη λάμψη της δίπλα σε πολιτικάντηδες. Δεν έχω πλέον κανένα σεβασμό σε αυτούς που πούλησαν την ψυχή τους για να αποτελούν το άλλοθι της «μεγάλης πατριωτικής εθνικόφρονας παράταξης».Δεν έχω κανέναν σεβασμό σε όσους με την παρουσία τους δίδουν άλλοθι σε ψέυτες, κλέφτες και λωποδύτες να εκφωνούν πανηγυρικούς για τους παππούδες μας. Για τον παππού μου.

Ο παππούς μου θα με μάλωνε για όσα γράφω, είμαι σίγουρος. Αυτός που δεν είπε ποτέ κανέναν κακό λόγο για κανέναν θα μου έλεγε πιθανώς:
«Σολή δεν εν σωστόν γιε μου να γράφεις τούτα τα πράματα. Μιλάς για αθρώπους που αγωνίστηκαν, που εσιωνώσαν γαίμαν, που είδαν τους φίλους τους να πεθανίσκουν, που εβασανιστήκαν...»

Θα τον κοίταζα αμίλητος.  Ο παππούς μου ο αμίλητος, ο εγγονός του ο αμίλητος. Μια ιστορία χωρίς αίσιο τέλος. Και οι συναγωνιστές του σήμερα δίπλα στους πολιτικάντηδες να μιλούν για το μεγαλείον του Αγώνα. Για τους παππούδες μας με τα Ελληνικά ονόματα.

Και ο παππούς του Κώστα ακόμη να διερωτάται:

«Και τι θα γίνει τώρα,

θα σχίσουμε τα παλιά μας τετράδια

που ‘ταν γεμάτα χρωματιστή «Ένωση»,

θα σχίσουμε τα παλιά μας σχολικά τετράδια

που ‘ ταν γεμάτα «Ένωση» διακοσμημένη με γιασεμιά και

λεμονανθούς και μαργαρίτες,

θα σχίσουμε τα παλιά αναγνωστικά των παιδιών μας

με τις ελληνικές σημαίες,

θα πετάξουμε τ’ αγαπημένο αναμνηστικό σκουφί του Γυμνασίου

με την «Ένωση» στο γείσο,

θα πετάξουμε το χάρακά τους

και την τσάντα και τη μπάλα και το ποδήλατο

που ‘γραφαν «Ένωση»;

Αλήθεια, πέστε μου, τι θα γίνει τώρα;»

Με τα λόγια του να μου τρυπούν το κεφάλι και να μου ξεσσιήζουν την ψυσιήν.

Κύπρος εν Ταύροις 2016. Χωρίς αίσιον τέλος.

Σόλων Αντάρτης~solon_antartis@yahoo.com

~~~~~~~~~~~~

Όνειρα σε άλλη γλώσσα

Η Ταινία

Όνειρα σε άλλη γλώσσα

της Λουκίας Ρικάκη

Προβάλλεται στον κινηματογράφο Πάνθεον στη Λευκωσία
την Τετάρτη, 28 Απριλίου, 7:45μμ
την Πέμπτη, 29 Απριλίου, 7:45μμ

* * *

Σχολεία Φανερωμένης
300 πρόσωπα 300 όνειρα καθένα στη γλώσσα του.
Η καθημερινή άσκηση μυαλού και καρδιάς απαντά
στα διλήμματα και τη θέση παίρνει η δράση.
Πίσω δεν έχει δρόμο και ο δρόμος οδηγεί στα πρόσωπα,
γιατί η πατρίδα είναι ένα πρόσωπο που σε αναγνωρίζει,
αλλά κυρίως η πατρίδα είναι η παιδική ηλικία.




Το σχολείο είναι η χώρα των παιδιών

Η Ελληνίδα σκηνοθέτιδα Λουκία Ρικάκη εξηγεί πώς είναι να ονειρεύεσαι σε μια άλλη γλώσσα
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΒΒΙΝΙΔΗΣ

Εργαστήκαμε με ένστικτο, αγάπη, άπειρες ώρες παρατήρησης και συνομιλίας με τα παιδιά, ανακάλυψης της πραγματικότητας του άλλου. Κουβέντες της ψυχής, απ’ εκείνες που ξεκινούν σαν ψίθυρος και σιγά-σιγά βρίσκουν το ηχόχρωμά τους.

«Αν θέλουν να με αγαπάνε, να με αγαπάνε όπως είμαι. Όχι όπως θα θέλανε να είμαι. Κι εγώ δεν θα αλλάξω για κανέναν». Τα λόγια αυτά ανήκουν στον 13χρονο Ανδρέα από τη Ρωσία. Είναι ένας από τους 300 μαθητές ενός πολύ ξεχωριστού σχολείου. Το Σχολείο της Φανερωμένης στεγάζεται στο κέντρο της Παλιάς Λευκωσίας, στο εντυπωσιακό κτήριο που κάποτε στέγαζε το Παρθεναγωγείο Φανερωμένης, όπου κάποτε φοιτούσαν πολλές γενιές Κυπρίων κορασίδων.

Παιδιά μεταναστών, ανθρώπων που οι συγκυρίες απομάκρυναν από τη χώρα τους, αποτελούν σήμερα τη συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών της Φανερωμένης. Η Ζώνη Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας Φανερωμένης, το φιλόδοξο αυτό πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού φιλοξενεί 300 μαθητές στο Νηπιαγωγείο, το Γυμνάσιο και το Λύκειο Φανερωμένης.

Η γνωστή Ελληνίδα σκηνοθέτιδα Λουκία Ρικάκη, μετά από προετοιμασία σχεδόν ενάμιση χρόνου, παρουσίασε πριν λίγες μέρες στην Αθήνα το ντοκιμαντέρ «Όνειρα σε άλλη γλώσσα» που καταγράφει τα όνειρα, τις προσδοκίες και τις αγάπες των παιδιών που ένας άνεμος τους έφερε μαζί στο ξεχωριστό αυτό σχολείο.

Η ταινία παρουσιάστηκε από τις 15 έως τις 21 Απριλίου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος στην εβδομάδα Fog Doc που διοργάνωσαν οι Ντοκιμαντερίστες στην Ομίχλη, που απείχαν από το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης του περασμένου Μαρτίου (Η εβδομάδα ήταν αφιερωμένη στον πρόσφατα χαμένο ποιητή, θεωρητικό και κριτικό κινηματογράφου Ανδρέα Παγουλάτο).

Η ταινία «Όνειρα σε άλλη γλώσσα» κάνει πρεμιέρα και στην Κύπρο. Την Τετάρτη 28 Απριλίου στις 7.45μ.μ. προβάλλεται στον κινηματογράφο Πάνθεον, στη Λευκωσία.

Έχει διάρκεια 68 λεπτά και με τη σκηνοθέτιδα συνεργάστηκαν οι Γιάννης Νταρίδης (μοντάζ), Κώστας Μπώκος (μιξάζ) και Κωστής Ζευγαδέλλης (μουσική).

Ποιος άνεμος τους έφερε εδώ;

Η Λουκία Ρικάκη τα τελευταία χρόνια εστιάζει με τις ταινίες της στη συγκεκριμένη θεματολογία, δηλαδή την εκπαίδευση των παιδιών των μεταναστών και την καθημερινότητα σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία. Όλα ξεκίνησαν όταν η Λουκία Ρικάκη βρέθηκε στην Κύπρο προκειμένου να παρουσιάσει σε διημερίδα εκπαιδευτικών το ντοκιμαντέρ της «Ο Άλλος» (2004), με θέμα το μοναδικό σχολείο στην Ελλάδα στο οποίο φοιτά μόνο ένας Έλληνας μαθητής και οι υπόλοιποι συμμαθητές του είναι Αλβανοί.
Στη Λευκωσία, είχε την ευκαιρία να συναντηθεί με τους εκπαιδευτικούς του σχολείου της Φανερωμένης, οι οποίοι είχαν αναλάβει και την υλοποίηση της ημερίδας. Την εντυπωσίασε η δουλειά τους, η προσέγγισή τους στην εκπαίδευση, αλλά και στην καθημερινή ζωή και ζήτησε να επισκεφτεί το εντυπωσιακό κτίριο του σχολείου. «Ήταν βράδυ την πρώτη φορά που σταθήκαμε στα σκαλιά και άρχισαν να μου εξηγούν τι γίνεται πίσω από τις μεγάλες του πόρτες», θυμάται. «Το σενάριο είχε ήδη αρχίσει να γεννιέται στο μυαλό μου. Ποιος άνεμος μας έφερε εδώ; Ήταν το ερώτημα, το οποίο άρχισε να πλανάται στις κουβέντες μας εμένα, εκείνων και όλων των παιδιών από όλες στις γωνιές του κόσμου». Όπως η ίδια σημειώνει, «το σχολείο είναι η χώρα των παιδιών... Μια νέα πατρίδα όπου εκτός του ότι μιλούν διάφορες γλώσσες, μαθαίνουν να εκφράζονται ακόμη και να ονειρεύονται σε μια άλλη γλώσσα».

Στην περίπτωση της Φανερωμένης διαπίστωσε την προσπάθεια του Υπουργείου Παιδείας της Κύπρου να κάνει ένα άνοιγμα στην κοινωνία. Καθημερινά τα παιδιά συμμετέχουν, ως αργά το απόγευμα σε δημιουργικές δραστηριότητες μέσα και έξω από το σχολείο. «Η καθημερινή άσκηση του μυαλού και της καρδιάς εδώ απαντά στα διλήμματα και τη θέση της παίρνει η δράση».

Εντυπωσιάστηκε από το κτήριο, αλλά και από το γεγονός ότι λίγα μέτρα από το σχολείο βρίσκεται η Πράσινη γραμμή που χωρίζει τη Λευκωσία στα δύο. « ’Δεν ξεχνώ’ λένε ακόμη τα μαθητικά τετράδια, αλλά για τους σημερινούς μαθητές της Φανερωμένης αυτό σημαίνει και άλλα πράγματα», σημειώνει. «Αυτοί πασχίζουν τώρα να ζήσουν σε μια νέα χώρα την Κύπρο και πολλοί απ’ αυτούς δεν ξεχνούν τις δικές τους χώρες. Ποιος άνεμος τους έφερε εδώ; Τύχη καλή, την υποδοχή τους ανέλαβαν δάσκαλοι με καρδιά μικρού παιδιού. Σκηνικά πολέμων, διωγμοί , φτώχεια τους έφεραν εδώ σε αυτή τη γωνιά του κόσμου, σε αυτό το νησί. Ο πόλεμος δεν καταστρέφει μόνο τη γη, αλλά κάνει τις καρδιές πέτρινες, τα μάτια τυφλά. Μετανάστης είναι ο άνθρωπος χωρίς σπίτι, το σπίτι δεν είναι ένα μέρος μα ένα πρόσωπο που σε αναγνωρίζει. Η μετανάστευση ενσωματώνει την αιχμή της προσωπικής του ελπίδας ως προς το απρόσωπο μέλλον».

Μέσα από την ασχήμια ξεχωρίζει η ομορφιά και ότι πρέπει να υπάρχει και το μαύρο φόντο «δηλαδή όλων των ειδών οι δυσκολίες, για να τονίζονται, να επαναπροσδιορίζονται και να επιβεβαιώνονται οι στόχοι που δεν είναι άλλοι από αυτά τα λαμπερά παιδιά» γράφει ακόμη, ενώ επισημαίνει ότι η τρέλα και η περιπέτεια κρατά αυτούς τους εξαίρετους δασκάλους ακούραστους στο ταξίδι προς τα φωτεινά αστέρια. «Και είναι ακριβώς ένας ακόμη λόγος για να ζεις και όχι απλά για να υπάρχεις...» Πολλοί μιλούν για γκέτο στην περιοχή, ένας όρος που παραπέμπει σε αρνητικές συμπεριφορές και καταστάσεις. «Ναι, εγκαταστάθηκαν πολλοί ξένοι εκεί λόγω των χαμηλών ενοικίων χωρίς όμως το γεγονός αυτό να νομιμοποιεί τον χαρακτηρισμό της περιοχής ως γκέτο. Και οι μετανάστες ίσως ορισμένες φορές να ζουν σε ένα δικό τους κόσμο, γιατί ίσως εκείνοι που τους υποδέχονται στη χώρα τους δεν επιλέγουν ή δεν τους επιτρέπουν να χτίσουν ένα κοινό κόσμο μαζί.

Πολλοί μιλούν για στέρηση της ελευθερίας, αφού οι μαθητές παραμένουν στο χώρο του σχολείου πολλές ώρες. «Σίγουρα τα παιδιά της Φανερωμένης δεν έχουν καμιά καχυποψία και καμιά άρνηση στη ‘στέρηση ελευθερίας’ όπως την εννοούμε εμείς και αυτό το αποδεικνύουν καθημερινά μέχρι αργά το βράδυ, που συμμετέχουν σε όλες τις δραστηριότητες του σχολείου». Η Λουκία Ρικάκη απαντά ακόμη και στο ενδεχόμενο ύπαρξης κάποιων μονάδων με παραβατική συμπεριφορά, τονίζοντας ότι οι μονάδες αυτές υπάρχουν σε όλα τα σχολεία και σε όλες τις περιοχές. «Οι μαθητές σε αυτό το σχολείο δε διαφέρουν από τους μαθητές άλλων σχολείων. Κάνουν κι αυτοί όνειρα για το μέλλον, έχουν φιλοδοξίες, τελειώνουν το λύκειο, αλλά και το πανεπιστήμιο».

Το δικό της μάθημα

Στην ταινία την πραγματικότητα του σχολείου και της ζωής στην Κύπρο την περιγράφουν με λόγια δικά τους, παιδιά μιας σπάνιας ωριμότητας. «Συνεργάστηκα πολύ στενά με κάποιους δασκάλους που υπήρξαν οι βασικοί μου συνομιλητές για να αντιληφθώ την πραγματικότητα που εκείνοι ζουν κάθε μέρα και εγώ έζησα μόνο λίγους μήνες», αφηγείται. «Κάθε πρωί ξυπνούσα στις 6 και δεν επέστρεφα πριν τα μεσάνυχτα. Έζησα όλο τον παλμό της δραστηριότητας του σχολείου και των παιδιών στο κέντρο της πόλης της Λευκωσίας. Εργαστήκαμε κυρίως με ένστικτο, πολλή αγάπη, άπειρες ώρες παρατήρησης και συνομιλίας με τα παιδιά κάθε ηλικίας και ανακάλυψης της πραγματικότητας του άλλου. Κουβέντες της ψυχής καθόλου ρεπορταζιακές απ’ εκείνες που ξεκινούν σαν ψίθυρος και σιγάσιγά βρίσκουν το ηχόχρωμά τους».

Απόλυτη αλληλεπίδραση και επικοινωνία με ορισμένους μοναδική. «Βρήκαμε έναν τόπο με μια στενή σκάλα κι εκεί βολέψαμε την κουβέντα μας με έναν από τους μαθητές από τη Γεωργία, τον Νταβίντ, ήταν εκεί και η Φρόσω. Και τι δεν είπαμε για τα όνειρα, για την τέχνη κι εκεί που μιλούσε για την αγάπη του για τη φύση, τον αέρα ανάμεσα στα δέντρα και το άνοιγμα του ορίζοντα... εκεί τον ρώτησα. ‘Πότε φτερουγίζει η ψυχή μας;’ ‘Η δική μου φτερούγισε... ναι μια φορά’ είπε ‘αλλά ήταν σαν να φτερούγισε και κάποιος να την πυροβόλησε’. Τι αναπάντεχα όμορφος συνομιλητής ο Νταβίντ! Έτσι τον είχα διαισθανθεί όταν τον είχα πρωτοσυναντήσει στο μάθημα των Ελληνικών και το μυαλό του ταξίδευε έξω από το ανοικτό παράθυρο και κοίταζε τα φύλλα του μεγάλου δέντρου να χορεύουν... Κάποιος πυροβόλησε το φτερούγισμα της ψυχής του, μα κι αν του τσάκισε το πρώτο πέταγμα η ψυχή του, πετάει τώρα με τη δική της υπέροχη ομορφιά».

Ο λόγος των παιδιών κυριολεκτεί όπως τίποτα άλλο, γι’ αυτό και η σκηνοθέτιδα επέμεινε να δώσει σ’ εκείνους κυρίως τον λόγο. Τα λόγια του 13χρονου Αντρέα από τη Ρωσία κατοικούν ακόμη μαζί της. Διαπίστωσε ότι σιγά - σιγά, όταν κέρδισε την εμπιστοσύνη τους, ανοίχτηκαν πιο πολύ. «Νομίζω ότι το είδαν σαν παιχνίδι και σύντομα ξέχασαν την κάμερα. Αυτό το επεδίωξα». Η ίδια πιστεύει ότι τώρα που θα δουν την ταινία ολοκληρωμένη και τα λόγια τους αποκρυσταλλωμένα σε ένα ντοκουμέντο που θα μείνει για πάντα, η όλη εργασία θα πάρει άλλη υπόσταση.

«Αυτό που νομίζω ότι μπορώ να καταθέσω είναι ότι κάθε φορά που επέστρεφα έβλεπα χαμόγελα και όμορφη διάθεση και προσδοκία για επόμενη συνάντηση και όταν ζήτησα από κάποιους από τους βασικούς μου χαρακτήρες να πάρουν μέρος στο μικρό ταινιάκι που κάναμε για το Φεστιβάλ Ρίτσου πάνω στο ποίημα ‘Όταν έρχεται ο ξένος’ όλοι πήραν μέρος πολύ πρόθυμα και δημιουργικά. Είχαμε κατακτήσει μια επικοινωνία και μια σχέση δημιουργική και αυτό είναι δώρο πολύτιμο. Εγώ τους χρωστάω την εμπιστοσύνη και την καθαρότητα που μου έδειξαν. Αυτό ήταν το δικό μου μάθημα. Μένει σε εκείνα να μας μιλήσουν για τη δική τους εμπειρία».

Who is who

Η Λουκία Ρικάκη γεννήθηκε το 1961 στον Πειραιά.
Σπούδασε Ιστορία της Τέχνης, Κινηματογράφο, Γραφικές Τέχνες και Φωτογραφία στο Darlington College of Αrts στην Αγγλία. Εργάστηκε ως ξένος ανταποκριτής σε εφημερίδες και περιοδικά, ως διπλωματικός υπάλληλος στο Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος της Δανίας ως υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Το 1982 επέστρεψε στην Ελλάδα και ίδρυσε την εταιρεία ΟRΑΜΑ FΙLΜS, για την παραγωγή θεατρικών παραστάσεων και ποιοτικών ταινιών για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση και το 2000 ίδρυσε την εταιρεία ΤRΙCΚΥΤRΙCΚFΙLΜS. Το 1996 ίδρυσε τις 2 θεατρικές σκηνές του Θεάτρου 104 - Κέντρο Λόγου και Τέχνης. Έχει να επιδείξει έντονη δραστηριότητα τόσο στον κινηματογράφο όσο και στην τηλεόραση. Στο θέατρο έχει ανεβάσει πρωτότυπα έργα και διασκευές. Έχει εκδώσει βιβλίο-λευκώματα και μεταφράσεις. Συμμετέχει σε ελληνικές και ευρωπαϊκές οργανώσεις και σωματεία που προωθούν και διεκδικούν τον διάλογο γύρω από τα κοινά. Είναι συντονίστρια του Βαλκανικού Ταμείου Σεναρίων στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Ντουμπάι και καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ρόδου ΕcoFilms. Έντονη είναι και η λογοτεχνική της δράση, καθώς έχει εκδώσει πεζογραφήματα, ποιητικές συλλογές, θεατρικά έργα, σενάρια ταινιών, αλλά και φιλοσοφικά παραμύθια για παιδιά.

* * *

Πηγές και Αξιοσημείωτα:

ο- Το υλικό στην εισαγωγή (κείμενο, εικόνες) είναι από τις προσκλήσεις που διένημε η επιτροπή Ζώνης Εκπαιδευτικής Πρωταιρεότητος του σχολείου Φανερωμένης γιά την εκδήλωση και τις προβολές που θα γίνουν την Τετάρτη και Πέμπτη.
ο- Το κυρίως άρθρο, με τίτλο "Το σχολείο είναι η χώρα των παιδιών" δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Φιλελεύθερος την Κυριακή, 25 Απριλίου 2010, στην πρώτη σελίδα του τμήματος "Πολιτισμός".
ο- Ο δάσκαλος των παιδιών της Α' Τάξης που διακρίνεται σε κατάσταση "επαγγελματικής χαράς και δημιουργικής ευλυγισίας" στην φωτογραφία που συνοδεύει το κείμενο στον Φιλελεύθερο είναι ο Σόλων Αντάρτης, μέλος της Ομάδας Σύνταξης της Ενδο~Μήδεια / Cyprus IndyMedia.

Πολιτικές ~ Πολιτιστικές Διασυνδέσεις

Είναι γνωστό πως η οργάνωση Ενδο~Μήδεια / Cyprus IndyMedia δραστηριοποιείται στην Εντός των Τειχών περιοχή της Φανερωμένης όπου εργάζονται και κατοικούν μέλη και υποστηρικτές των ομάδων μας. Μας συνδέουν αρκετά χρόνια ιστορίας με την ευρύτερη κοινότητα της Φανερωμένης, αλλά και ειδικά με εκπαιδευτικούς, με μαθητές και με γονείς της κοινότητας του Σχολείου μέσα από κοινούς αγώνες, ανθρωπιστικές εκστρατείες και συλλογικές προσπάθειες γιά αυτο-οργάνωση, κοινωνική αυτονόμηση, και συσπείρωση γύρω από προοδευτικές και ριζοσπαστικές αρχές.

Το έργο της Λουκίας Ρικάκη μας αγγίζει προσωπικά. Μας φέρνει χαρά και είμαστε ευγνώμονες που προβάλλει μέρος του έργου και των αγώνων μας.

Πέτρος Ευδόκας, petros@cyprus-org.net
~~~~~~~~~

Όνειρα σε άλλη γλώσσα
http://dreamsinanotherlanguage.blogspot.com

Ονειρα στην Πράσινη Γραμμή
Του Παύλου Θ. Κάγιου
Εφημερίς ΤΑ ΝΕΑ,
Παρασκευή 16 Απριλίου 2010
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4570106&ct=4

~~~~~~~~~~

Επικεφαλίδες ~ Βaşlıkları ~ Headlines

BARAKA TİYATRO EKİBİ’NDEN “BİR YOLCULUK HİKAYESİ
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/04/baraka-tiyatro-ekibinden-bir-yolculuk.html

ΜΗΝΥΜΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΩΝ Τ/Κ φοιτητών, εκπαιδευτικών και συνδικαλιστών της KTOS και KTOEOS
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/04/ktos-ktoeos.html

Αχ, Μεχμέτ Αλί, κανείς άλλος εκτός από εμένα δεν σε καταλαβαίνει
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/04/blog-post_15.html

Σενέρ Λεβέντ: Δεν το αντιλαμβάνεστε, αλλά υπάρχουν και χειρότερα
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/04/blog-post_07.html

Kamu Emekçisi 15. Sayı ÇIKTI!
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/04/kamu-emekcisi-15-say-cikti.html

Περιπαίζουν μας;
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/04/blog-post_02.html

Ο χαλίφης μίλησε!
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/04/blog-post.html


Ποιά Δικαιοσύνη;
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/blog-post_31.html

Islam: a Comment from a Reader
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/islam-comment-from-reader.html

Ανησυχώ για τον Υπουργό μου της Παιδείας
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/blog-post_2657.html

Βανδαλισμός και Μολότωφ σε Τέμενος
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/blog-post_24.html

Καννάβι σε Κάθε Μανάβη
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/blog-post_17.html

YKP'nin Nisan 2010 seçimleri ile ilgili boykot kararını açıkladığı basın toplantısı
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/ykpnin-nisan-2010-secimleri-ile-ilgili.html

Φταίει ο λαός; - Η ιστορία του δεύτερου δημοψηφίσματος
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/blog-post_11.html

Στη Συνάντηση του Ανωτάτου Συμβουλίου του ΔΗΚΟ
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/blog-post_1567.html

Στη Σύνοδο του Ανωτάτου Συμβουλίου του ΔΗΣΥ
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/blog-post_20.html

Η Ημέρα του "Π"
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/blog-post_14.html

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Η.Β.
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/blog-post_10.html

YKP: Basın Toplantısına davet
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/ykp-basn-toplantsna-davet.html

Σενέρ Λεβέντ προς ΕλληνοΚύπριους: "Μα τι επάθατε;"
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/blog-post_07.html

From the Weather Underground Organization: MARCH 6 1970-2010
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/03/from-weather-underground-organization.html

YKP: Ne yapacaksınız?
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/02/ykp-guneydekinde-gecirilince.html

Καιροσκοπώ - καιροσκόπος
του Σόλωνα Αντάρτη
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/02/blog-post_20.html

Μπράβο στον Γιώργο Κολοκασίδη
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/02/blog-post_21.html

ΝΑΙ στην Αδούλωτη Κερύνεια
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/02/blog-post_18.html

Μαρτούθκια - τον Φεβράρη;
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/02/blog-post_16.html

Seçimlere doğru YKP ne yapacak?!
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/02/secimlere-dogru-ykp-ne-yapacak.html

Μπράβο στην ΕΔΕΚ
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/02/blog-post_09.html

Έτσι, Κρυφά και Σιγανά...
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/02/blog-post_7696.html

Μέ Θάρρος, αλλά και Χάριν!
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/02/blog-post.html

For the latest situation...
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/02/for-latest-situation.html

"Ban Ki Moon Is Coming To Town"
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/01/ban-ki-moon-is-coming-to-town.html

Τούρκοι και Έλληνες της Κύπρου: Κοινή Συνεκτίμηση της Δικαστικής Νίκης
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/01/blog-post_5544.html

Το κοινόν κάχριν τους ενώνει
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/01/blog-post_24.html

Κατηγορώ τον πρόεδρο της δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια
του Σόλωνα Αντάρτη
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2009/12/blog-post_29.html

ARGASDİ'nin 17. Sayısı Çıktı!
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/01/argasdinin-17-says-ckt.html

Death by Robot versus Universal Love
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/01/death-by-robot-versus-universal-love.html

Φαλλοκρατία και Μισογυνία στον Πολίτη
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/01/blog-post_17.html

Islam is a Religion of Peace
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/01/islam-is-religion-of-peace.html

Τι Σημαίνει Αυτός ο Τίτλος;
Υποβόσκων Ρατσισμός, Θέσμιος και Περίτρανος
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/01/blog-post.html

"YKP Gençlik Genel Sekreteri Nevzat Hami’nin 16. EDON Kongresindeki konuşması"
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2010/01/ykp-genclik-genel-sekreteri-nevzat.html

Επικεφαλίδες ~ Βaşlıkları ~ Headlines 30/12/2009
http://cyprusindymedia.blogspot.com/2009/12/aslklar-headlines_30.html


~~~~~~~~~